Mijn prioriteit lag deze week bij het implementatieplan, daarom heb ik nog geen blog geschreven.
Implementatieplan
Dit was de planning die ik had gemaakt voor het implementatieplan:
– Theorie (2 maart af)
– Probleemdefintie + hoofd- en sub vragen (3 maart af)
– Aanpak afstudeeropdracht (4 maart af)
– Scope en afstudeerplanning (6 maart af)
– Plan laten controleren (8 maart)
– Laatste aanpassingen (9 maart af)
– Inleveren implementatieplan (10 maart)
De theorie duurde veel langer dan verwacht, hierdoor zijn alle deadlines opgeschoven en heb ik 10 maart om 23:45 mijn implementatieplan ingeleverd.
Vragenlijst voor het lectoraat + antwoorden
- Wie leiden de sessies van het lectoraat nu?
- Mark, soms Mettina (in Wetropolis).
- Wat maakt deze mensen geschikt om de sessies te leiden?
- Mark heeft een achtergrond als gebruikersonderzoeker. Hij heeft vrij veel ervaring met workshops en trainingen geven, zowel in een werk- als privésetting.
- Waarom leiden mensen van het lectoraat deze sessie?
- zie antwoord hierboven.
- Hoelang duren deze sessies?
- Dat is contextafhankelijk, maar een typische sessie duurt ongeveer 2 uur. Bij een groep professionals is langer mogelijk. Als je alleen inwoners hebt, dan is 2 uur wel de max.
- Hoeveel inspanning kosten deze sessies jullie?
- Voorbereiden kost veel tijd – het zijn vaak ‘moments of truth’ in een project. Daardoor ligt de lat hoog qua voorbereidingen. Er gaat veel tijd zitten in het doordenken van de opzet, het uitwerken van presentaties, van werkbladen en opdrachten, etc. Afhankelijk van de sessie heb je tussen 1 a 3 werkdagen voorbereidingstijd nodig, exclusief data-analyse achteraf.
- Wie zijn er allemaal bij deze sessies? Van het lectoraat, maar ook van de gemeenten, ambtenaren, inwoners, bedrijven etc.?
- Dat zijn wel de belangrijkste groepen. Vaak heb je ook intermediairs (bijv. bestuursleden van een dorpsbelangenorganisatie als vertegenwoordiger van inwoners).
- Hoeveel mensen leiden jullie bij elke sessie? Heb je dan één groep of meerdere groepen? En zit hier dan één begeleider op, of meerder begeleiders?
- Dat is afhankelijk van de groepsgrootte, maar meestal ben je wel met twee mensen om, zoals je aangeeft, in groepen uiteen te kunnen. Ook bij kleine groepen is met twee mensen de leiding nemen handig i.v.m. verslaglegging.
- Hoe zijn de verhoudingen van de groepen binnen de sessie?
- Hangt van de sessie af. Bij een vraagarticulatie zit iedereen dwars door elkaar. Bij Wetropolis en Netmobiel zitten we alleen maar met inwoners. Hangt er vanaf wie welke rol speelt.
- Regelen jullie de locatie, dag en datum van de sessies en de mensen die bij deze sessies aanwezig moeten zijn? Zo ja, wil je dit ook overdragen? Zo nee, wie doet dit nu?
- Wisselt per project. In Netmobiel laten we dat over aan Margret die uit een van de dorpen komt en weet waar je terecht kunt. In andere projecten doen we het zelf – Kristel regelt dit vaak. Uitnodigingsteksten schrijven we vaak wel zelf, zodat – naar onze inschatting – de juiste toon en wervingsboodschap wordt afgegeven. Dat is vrij kritisch. Je moet uitnodigingen zo opschrijven dat het duidelijk wordt wat de deelnemer er zelf aan heeft en dat het woordgebruik aansluit bij de leefwereld. We komen er wel achter dat niet iedereen dit voor elkaar krijgt…
- Doen jullie meerder sessies/opdrachten bij één bepaalde opdrachtgever?
- Hangt van het project af. Idealiter doorlopen we binnen één project de volledige Design Thinking cyclus. Aantal sessies en het aantal sessies per fase hangt af van doel, doelgroep, toegankelijkheid van de groep van deelnemers, beschikbare tijd, etc.
- Welke stappen doorlopen jullie bij deze sessies (van a t/m z)?
- Welke creatieve methoden/technieken/toolkits gebruiken jullie nu?
- Dat is niet zo generiek aan te geven. Dat hangt af van de Design Thinking-fase, doel van het project, doelgroep en het individuele doel van de sessie. Sessies bestaan typisch uit een combinatie van verschillende methoden en technieken. Het liefst beproefde methodes, maar soms ook apart ontwikkeld voor een sessie. Mark gebruikt de websites die hij eerder aan mij heeft aangegven (werkvormen.info, blendy.saxion.nl en toolbox.hyperisland.com), plus de designthinking guide van Stanford en zijn eigen kennis van methoden en technieken van gebruikersonderzoek en van softwareontwikkeling. Voorbeeld van dat laatste uit de agilemethodologie die in Netmobil is gebruikt: buy a feature. Hierbij kunnen mensen in een app met ontvangen nep geld, features kopen die ze graag willen zien of belangrijk vinden aan de huidige app.
- Hoe verlopen de sessies? Gemakkelijk? Of stroef?
Waar ligt dit denk je aan? Goede begeleiding? Gedreven mensen? Onduidelijkheden? Geen creatieve mensen?- Beyer & Holzblatt hebben in hun boek ‘Contextual Design’ de vergelijking met een meester-gezelrelatie gemaakt. Als gebruikersonderzoeker dien je je op te stellen als de gezel die leert van de meester: de deelnemer/proefpersoon. Dit leidt tot een open, waardevrije, respectvolle opstelling waarin je je oprecht geïnteresseerd toont. Verder helpt enthousiasme voor je project uitstralen. Eigenlijk is dat hetzelfde als lesgeven.
- Hoe worden de sessies ervaren door jullie?
- Voorbereiding is intensief, maar de opbrengst is er vaak ook naar – de sessies leveren niet alleen inhoudelijke resultaten op, maar hebben ook een procesdoel: enthousiasmeren, stimuleren, opbouwen van een community van gebruikers, etc. Er ontstaat met andere woorden energie in de groep. Dit soort groepseffecten zijn lastig meetbaar, waar wel zeer waardevol in projecten. Door ervaring zijn we redelijk goed in staat om de hoofddoelen van een sessie te realiseren, ook blijft specifieke planning lastig (risico op uitlopen).
- Hoe worden de sessies ervaren door de deelnemers en betrokkenen?
- (Vragen aan de doelgroep)
- Hoe wordt jullie rol als begeleider ervaren door de deelnemers en betrokkenen?
- Het beste is natuurlijk om ze dat zelf te vragen, maar als Mark afgaat op Netmobil waar gebruikers voor meerdere sessies zijn uitgenodigd, dan stemt hij zich dat wel positief: hij ziet elke keer dezelfde gezichten terug. Het lectoraat vraagt aan het einde ook wat ze van de sessie vonden en krijgen daar ook positieve reacties op. Laatste keer was de vraag wel om de aanloop van het installeren en inloggen in te korten, zodat je sneller ter zake kunt komen (ook al was het registratieproces onderdeel van de vorige test).
- Welke problemen hebben jullie met het afstemmen met de doelgroep?
- Klinkt misschien heel raar, maar Mark heeft daar niet zo’n moeite mee. Hij denkt dat dat ermee te maken heeft met hoe je je opstelt. Voornoemde houding en proberen je woordgebruik af te stemmen op de doelgroep helpt. In Netmobil heeft het lectoraat het geluk dat er veel contact is met Margret, die een soort van intermediair is tussen het lectoraat en de doelgroep. Daar wordt de afstemming beter van.
- Gaan jullie altijd naar de desbetreffende locatie om deze sessies te leiden? Kan dit ook niet via de digitale wegen? En waarom wel/niet?
- Dit soort sessies worden eigenlijk altijd op locatie gedaan. Het lectoraat heeft weinig ervaring met online sessies. Of dit kan hangt ook af van de doelgroep en hun digitale vaardigheden. In Netmobil bijvoorbeeld is dit al lastig. Voor een groep beleidsambtenaren zou het wellicht wel een optie zijn. NB digitaal brainstormen heeft invloed op energie-opbouw en groepsdynamiek. Afhankelijk van je procesdoelen is dit wel of geen probleem. Wanneer er via Videoconverens gebrainstormd gaat worden gaan er allerlei dingen kunstmatig lopen. Hierbij is veel strakkere turntaking (wie wanneer de beurt krijgt) nodig en iemand die dat in de gaten houdt.
- Zouden jullie digitale begeleiding vanuit het lectoraat kunnen en willen aanbieden? Via bijvoorbeeld Skype?
- Lectoraat bied begeleiding, omdat je de resultaten wil en wil weten hoe deze tot stand zijn gekomen. Het hangt af wat de rol van Saxion in het project is, project van een doel en doelgroep, als je dan mee doet als Saxion dan lijkt het lectoraat nog als probleem. Deventer high tech binnenstad, Saxion initiatief ipv gemeente. Data verzamelen dmv gemeente dan moeten ze dingen doen met dingen die mis zijn en als Saxion dit doet niet. Mark wil wel graag dingen in de hand houden.
- Welke informatie halen jullie nu uit deze sessies?
- Afhankelijk van de fase ideeën richtingen, later fase usability fixes, testen.
- Is al deze informatie ook nuttig? Ja/Nee? En waarom wel/niet?
- Nuttig, bedoel je bruikbaar? Lastig dat je vel tegenstrijdige informatie krijg bv bij netmobiel, creatieve sessies amification van het gebruik van de app. Competitie tussen de dorpjes en twee sessies laten vonden ze het onzin. Lastig om consistenties te vinden. Dezelfde sessies in verschillende dorpen, komen veel verschillende resultaten uit. Maar wat zien we als grote resultaten, zoek de achterlichten de ontwerpprincipes.
- Welke informatie hebben jullie nodig om een passende oplossing te kunnen ontwikkelen?
- Hoe verwerken jullie nu de informatie van de sessies? Worden de sessies opgenomen? Worden er notulen gemaakt?
- Geen video’s van creatieve sessies, wel geluid opnamen. Er wordt zoveel mogelijk genoteerd. Wanneer er iets onduidelijk is wordt er pas terug gegrepen naar de geluidsopnamen.
- Hoe ziet de verwerkte informatie van deze sessies eruit? Tekst? Geluid? Beeld? Grafieken? Combinatie?
- Voornamelijk infographics, en persona’s, vragenlijsten en clustering over deze vragenlijst van deze persona’s. Statistisch bekijken en deze persona’s aan mensen terugkoppelen.
- Is deze informatie ook in zichtbaar voor de andere betrokken partijen?
- Resultaten worden teruggekoppeld aan de gebruikers. In ieder geval uitkomsten en hierbij laat het lectoraat zien dat de input serieus genomen wordt. Achteraf worden er soms nog wel dingen toegevoegd die ook belangrijk zijn.
- Wat verwachten jullie van de sessies wanneer deze worden overgenomen? En hoe verwachten jullie dat dit gaat?
- Heel interessant om te kijken hoe dit uitpakt. Efficiëntiewinst. Voor de voorbereiding en voor mensen die de sessies moeten doen is het logistiek erg lastig, vooral voor professionals om gezamenlijk een moment te vinden. Wanneer je met inwoners bent is lastig om te vragen of mensen nog een avond willen zitten.
Gesprek met Mark en Afra
Vrijdag heb ik een gesprek gehad met Mark en Afra over mijn implementatieplan. Alle onduidelijkheden die ik had, waren een dag voor dit gesprek weg en deze heb ik allemaal kunnen uitleggen. Samen hebben we naar mijn hoofd- en sub vragen gekeken, hier heb ik nog feedback op ontvangen. Ook hebben we mijn scope besproken, omdat ik snel teveel wil doen en het daarom lastig vindt om een duidelijk kader aan te geven.
Afstuderen Meike Kolk 